De gemeenteraad tijdens de coronacrisis

In verband met de maatregelen tegen de verdere verspreiding van het coronavirus, werkt de gemeenteraad op een andere manier dan normaal. Op deze pagina vindt u actuele informatie over de gevolgen van de coronacrisis voor het functioneren van de gemeenteraad en wat dit voor u betekent.

Vergaderingen

Door de ontwikkelingen met de corona besmettingen en -maatregelen heeft de gemeenteraad sinds maart 2020 voornamelijk digitaal vergaderd. Net na de zomervakantie 2020 is tijdelijk fysiek vergaderd. Op 16 oktober 2020 is besloten om weer digitaal te vergaderen, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om fysiek bij elkaar te komen. Dit geldt voor zowel de gemeenteraadsvergadering als de vergaderingen van de raadscommissies.

Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen om vanaf 24 juni 2021 weer fysiek te kunnen vergaderen met inachtneming van de basismaatregelen. Vooraf wordt gekeken wat de actuele situatie is en of het fysieke vergaderen ook daadwerkelijk door kan gaan.

Normaal gesproken moet de raad volgens de gemeentewet fysiek aanwezig zijn in de raadzaal om een besluit te kunnen nemen. In verband met de verspreiding van het coronavirus is dat op dit moment niet wenselijk. Er is daarom in april 2020 een spoedwet digitale besluitvorming gemaakt die het digitaal vergaderen én het digitaal stemmen mogelijk maakt. Hierdoor kan de besluitvorming doorgaan in de gemeenteraden. Deze spoedwet is inmiddels verlengd tot 1 juni 2021.

Zwaarwegende redenen

Zoals eerder benoemd, vergaderen de gemeenteraad en de raadscommissies digitaal tenzij er zwaarwegende redenen zijn. Wat zijn zwaarwegende redenen? Hierbij wordt gekeken naar de gemeentewet en de spoedwet digitale besluitvorming. Het is niet toegestaan om een onderwerp waar geheimhouding voor wordt afgesproken, digitaal te behandelen. De beslotenheid van de vergadering kan dan niet gegarandeerd worden. Onderwerpen met geheimhouding die niet uitgesteld kunnen worden, moeten dus in een fysieke vergadering behandeld worden. Zo heeft de gemeenteraad op 17 december 2020 in beslotenheid vergaderd en besloten over de herbenoeming van de burgemeester.

Uitzonderingspositie

Bij alle Coronamaatregelen sinds maart 2020 hebben de gemeenteraden een uitzonderingspositie gehad om met meer mensen tegelijk bij elkaar te kunnen komen dan het gestelde maximum. Dit om de besluitvorming door het stadsbestuur door te kunnen laten gaan. Ook nu is dat het geval. De Leidse raad heeft er toch voor gekozen om zich aan de algemeen geldende landelijke maatregelen te houden en daarom zo veel mogelijk digitaal te vergaderen om het risico op verspreiding van het coronavirus zo klein mogelijk te houden. 

Risiconiveau

De rijksoverheid heeft een routekaart vastgesteld met 4 risiconiveaus. Om ervoor te zorgen dat er ook in de toekomst duidelijkheid is over fysiek of digitaal te vergaderen, is besloten deze keuze vast te leggen per risiconiveau. Alleen wanneer voor onze regio risiconiveau 1 (waakzaam) of 2 (zorgelijk) geldt, zal de raad weer fysiek vergaderen, natuurlijk met inachtneming van de maatregelen van het RIVM, zoals de 1,5 meter afstand onderling. Bij risiconiveau 3 (ernstig) en 4 (zeer ernstig) en bij een lockdown geldt de afspraak om digitaal te vergaderen. Op dit moment geldt risiconiveau 4.

 

De positie van de raad tijdens de aanpak van de coronacrisis

Wetgeving

Sinds 1 december 2020 is de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 in werking getreden. Deze wet zorgt ervoor dat de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de voorzitter en burgemeesters binnen een veiligheidsregio veranderen. Leiden ligt in de veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM), die loopt van de bollenstreek tot aan Gouda en Alphen aan den Rijn. De burgemeester van Leiden, Henri Lenferink, is ook voorzitter van deze veiligheidsregio.

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport draagt de leiding voor de bestrijding van Corona. De maatregelen worden op basis van de nieuwe wet landelijk genomen. Ze vervangen de noodverordeningen die tussen maart en december 2020 golden in de 25 veiligheidsregio’s, waaronder dus ook in Hollands Midden. Andere lokale bevoegdheden, die eerst bij de voorzitter van de veiligheidsregio lagen, liggen nu weer bij de burgemeesters. Denk bijvoorbeeld aan het verlenen van ontheffingen of juist maatregelen aanscherpen in specifieke gevallen. Deze kunnen echter niet direct in strijd zijn met de landelijke regels.

Informatie aan de raad

In de afgelopen maanden werd de gemeenteraad door de voorzitter van de veiligheidsregio en het college met grote regelmaat geïnformeerd over de coronamaatregelen en de effecten hiervan. Er zijn daarnaast ook enkele informatieve sessies geweest van de voorzitter van de VRHM, met raadsleden uit regio. Deze sessies zijn opgenomen en beschikbaar bij de griffie. De brieven van o.a. de voorzitter VHRM, het college van B&W en de noodverordeningen zijn verzameld op de volgende pagina's:

In de beginperiode van de coronacrisis zijn er 6 bijeenkomsten geweest waarin fractievoorzitters werden bijgepraat over de ontwikkelingen en de gelegenheid kregen om vragen te stellen aan de burgemeester over de gevolgen van de coronamaatregelen voor Leiden. Van 5 bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt en ook beschikbaar op een eigen pagina:

De raad heeft geen formele rol in het bestrijden van de crisis, maar had wel de mogelijkheid om over de verstrekte informatie in debat te gaan met het college. Zo kent elke vergadering van de raad, en ook de commissies, een vast agendapunt waarbij de stand van zaken rond de coronacrisis besproken kan worden. Ook na de invoering van de Coronawet per 1 december 2020 de nieuwe wetgeving is dit voortgezet. Deze wet zorgt daarnaast dat de gemeenteraad met de burgemeester in debat kan gaan over de lokale maatregelen. Daarbij speelt ook het Regionaal toepassingskader een rol.

Eind december heeft de voorzitter van de Veiligheidsregio Hollands Midden een verslag aan alle gemeenteraden in de veiligheidsregio gezonden. Het verslag bevat de verantwoording over de periode van crisisbestrijding tot 1 december 2020. Deze verantwoording is op 11 maart 2021 in de vergadering van de commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid behandeld.

Inspreken

Bij een commissievergadering is het mogelijk om in te spreken, u geeft dan uw mening aan de raadsleden over een voorstel waar zij een besluit over moeten nemen of iets dat in de stad speelt. Omdat de vergaderingen voorlopig digitaal plaatsvinden, zijn de mogelijkheden tot inspreken veranderd. Lees hier meer over de verschillende manieren waarop u kunt inspreken. 

 

Contact met raadsleden

Als volksvertegenwoordigers zijn de raadsleden gewend om veel contact te hebben met bewoners, bedrijven en organisaties in de stad. Bijeenkomsten, afspraken, langs de deuren, op straat. Voor goede volksvertegenwoordiging is veel contact nodig met de mensen die je vertegenwoordigt. De raadsleden zoeken daarom verschillende manieren om dit contact te kunnen blijven houden. Zo hebben verschillende fracties digitale spreekuren en andere mogelijkheden ontdekt. 

Wilt u een raadslid spreken? U kunt telefonisch of per mail contact opnemen met raadsleden. De gegevens vindt u op de pagina met en overzicht van alle raadsleden